Savoir-vivre według HEFRY, czyli kultura stołu

Savoir-vivre według HEFRY, czyli kultura stołu

Opublikowany

Savoir-vivre (fr. savoir - wiedzieć, vivre - żyć; znajomość życia), czyli ogłada, dobre maniery, bon-ton, konwenans towarzyski, znajomość obowiązujących zwyczajów, form towarzyskich i reguł kulturalnego zachowania, obowiązujących w danej grupie. W skrócie savoir-vivre możemy zdefiniować jako dobre maniery i wychowanie na co dzień, poprawne zachowanie w różnych sytuacjach, etykieta na oficjalnych spotkaniach i przy innych okazjach. Znajomość zasad savoir-vivre jest konieczna w przypadku, gdy chcemy sprostać wymaganiom współczesnego, pełnego elegancji i kultury świata, przy jednoczesnej postępującej globalizacji i przenikaniu się kultur. Co istotne, savoir-vivre, nie jest wyłącznie generalnym zborem zasad zachowania, ale dotyczy również tak szczegółowych wytycznych, jak kultura przy stole oraz kultura samego stołu, czyli w jaki sposób i w jakiej kolejności rozmieszczać zastawę i sztućce, którymi się posługujemy.

Z kulturą za pan brat przy stole

Hefra-FRANCUSKI-2x3-08.jpg
Mówiąco kulturze stołu, priorytetową kwestię, stanowi jego wygląd. Stół powinien prezentować się schludnie i estetycznie. Elegancki stół podświadomie wpływa na nasze postrzeganie posiłku, dodatkowo wyostrzając apetyt. Warto pamiętać o tym, że wysłużona zastawa stołowa, wyszczerbione filiżanki, nadtłuczone talerze czy  matowe kieliszki nie wywołają pozytywnego wrażenia na gościach, a w dużej mierze mogą popsuć efekt nawet najbardziej wykwintnych potraw. Równie istotnym elementem jest praktyczne rozstawienie krzeseł dla gości, czyli w taki sposób, aby mogli oni swobodnie siadać i wstawać od stołu oraz bez trącania się łokciami, sięgać po jedzenie.

Od ogółu do szczegółu

sztucce_v2-6.jpg
Zacznijmy od podstaw, czyli od podstawki. Przy każdym miejscu powinien stać duży talerz, służący jako podstawka i który jest uprzątany dopiero przed deserem. Na tym talerzu stawia się kolejne dania podawane na płaskich talerzach. Talerz ten, zwany również pod talerzem, może być porcelanowy lub metalowy. Kiedyś bywał nawet ze srebra. Teraz jest najczęściej z metalu, który imituje srebro. Metalowa podstawka jest bardziej uroczysta i elegancka, i co do zasady pełni funkcję ochronną - dzięki niemu nie brudzi się obrus w najbliższym otoczeniu talerza, ale przede wszystkim ozdobą. Nadaje uroczysty, odświętny, elegancki charakter takiemu przyjęciu.

Następnie starannie wypolerowane sztućce kładziemy po obu stronach talerza, w takiej kolejności, w jakiej będą używane - przystawki zimne, przystawki gorące, zupy, dania z ryb i mięs, sery, deser, owoce, kawa i herbata. Zasady savoir-vivre nakazują najpierw używać tych położonych po zewnętrznej stronie. Jeżeli przewidziane są zakąski, to z prawej strony nakrycia kładziemy nóż do zakąsek oraz nóż do dania głównego, zwrócone ostrzami do nakrycia. Z lewej strony, w odpowiedniej kolejności układamy dwa widelce brzuszkiem do dołu, pierwszy z brzegu do zakąsek, następny do dania głównego. Na stole przy nakryciu głównym powinny znaleźć się nie więcej niż trzy sztućce z prawej i dwa z lewej strony. Nad talerzami kładziemy sztućce do deserów - mały widelczyk z trzema ząbkami do ciasta kremowego - zwrócony w prawo oraz łyżeczkę, skierowaną w lewą stronę.

A co z tą rybą?

HE_264.jpg
Jeśli na obiad przygotowujemy rybę, to zamiast zwykłego noża i widelca podajemy specjalne sztućce do ryby. Warto pamiętać, że dwa widelce to symbol elegancji minionej epoki, gdy sztućce do ryb produkowano na eksport. Sztućce do ryb to widelec i szeroki nóż w kształcie łopatki, którym niczego nie kroimy, ale filetujemy, czyli oddzielamy mięso od ości. Natomiast zwykłym nożem i widelcem jemy tylko ryby wędzone i śledzie. Zupy podawane w bulionówkach jemy łyżeczką do bulionu, która ma okrągły czerpak. Kładziemy ją tak, jak zwyczajną łyżkę, z prawej strony nakrycia między nożami. Jeśli do zupy przewidziane jest pieczywo i masło, obowiązkowy jest nóż do masła o wygiętym, zaokrąglonym ostrzu. Kładziemy go na talerzyku do pieczywa, obok elegancko ułożonej serwetki.

Czas na deser!

HE_320.jpg
Do deserów lodowych używamy łyżeczki wąskiej i długiej, a do cukru łyżeczki typu szufelka. Jeżeli na deser przewidujemy sery lub owoce, łyżeczkę zastępujemy nożem deserowym. Pozostałe sztućce podajemy przy serwowaniu kolejnych dań. Pamiętajmy, że noże i widelce do przystawek są mniejsze niż te do dań głównych.

Kod ułożonych sztućców

PIE_0492.JPG
Gdy sięgamy po kieliszek lub serwetkę, albo gdy czekamy na powtórne podanie serwowanego dania, widelec i nóż odkładamy na talerz, krzyżując je w ten sposób, aby nóż leżał zwrócony ostrzem w lewą stronę, widelec dowolnie, grzbietem w dół lub w górę. Natomiast sztućce używane do przystawek, zup i deserów odkładamy zawsze na talerz, właśnie ten leżący pod spodem. A zatem łyżka nie zostaje w filiżance lub w pucharku do lodów. Co ważne, butelek nigdy nie stawiamy na stole. Wodę najlepiej podać w dekanterze –specjalnej szklanej karafce bez korka. Karafek tych powinno być tyle na stole, by goście łatwo mogli sami się obsłużyć bez absorbowania innych. Wodę wlewają sobie do specjalnych kieliszków do wody, tzw. gobletów.

Najważniejsza komunikacja

PIE_0463.JPG
Oczywiście powyższe zasady obowiązuje na eleganckim stole są podstawą, ale podręczniki savoir-vivre, szczególnie te, które dotyczą wyłącznie stołu, niejednokrotnie podkreślają, że na stołach nie można stawiać niczego, co mogłoby zasłaniać jednym osobom twarze innych, siedzących przy tym stole, osób. Bo rozmowa i wzajemna komunikacja, a co za tym idzie, dobra atmosfera, są nie do przecenienia. Trzeba zatem pamiętać, by świeczniki i wazony z kwiatami były odpowiednio niskie. Pięknie ozdobiony stół robi miłe wrażenie, działa przyciągająco i pobudza apetyt, lecz tylko wówczas, gdy dekoracja jest gustowna i należycie dostosowana do okoliczności. Jeśli chcemy, żeby nasi goście się dobrze czuli i dobrze bawili, musimy, jako gospodarze im to w jak największym stopniu, ułatwić.

Kilka istotnych informacji na temat nakrycia stołu:

PAU_1692.JPG
  • talerze głębokie stawiamy na płaskich,
  • nóż wraz z łyżką kładziemy blisko talerza po prawej stronie, natomiast widelec po lewej stronie talerza,
  • talerzyk deserowy stawiamy na lewo od talerza,
  • kieliszki sytuujemy po prawej stronie talerza,
  • filiżanki i spodeczki do kawy/herbaty stawia się przed talerzykiem do ciasta, nieco po prawej stronie,
  • dużą płócienną serwetkę rozkłada się na kolanach, a po posiłku - nieco zmiętą - odkłada obok nakrycia.

Udostępnij

Powiązane artykuły